Of het nu gaat om vakantiefoto’s, landschapsfoto’s, familieportretten of kunstdrukken: pas de juiste afbeeldingen geven uw huis een gezellige uitstraling en een persoonlijke sfeer. Maar hoe kunt u uw afbeeldingen het beste ophangen om ze optimaal tot hun recht te laten komen?

Afbeeldingen ophangen: houd rekening met de omgeving van het kunstwerk

Om ervoor te zorgen dat de afbeeldingen harmoniëren met de meubels, moeten de verhoudingen kloppen: terwijl een te klein formaat boven een groot meubelstuk verloren gaat, komt een groot formaat al snel te nadrukkelijk over. Tegen een gekleurde muur komen uw motieven bijzonder goed tot hun recht. Het oogt harmonieus wanneer vergelijkbare kleurtinten terugkomen op muren, afbeeldingen en in verschillende woonaccessoires of meubels. Met een witte achtergrond kunt u doorgaans niets verkeerd doen, terwijl uw afbeeldingen tegen muren met patronen of meerdere kleuren vaak niet goed tot hun recht komen. Een opvallende lijst of een passe-partout kan hierbij uitkomst bieden. Als u een afbeelding niet in het midden van een muur wilt ophangen, maar ernaast, moet u ervoor zorgen dat u met een ander meubelstuk of woonaccessoire een visueel tegenwicht creëert. Verticale schikkingen laten uw muren hoger lijken, terwijl horizontale groeperingen de indruk wekken dat een ruimte breder is.

Inspiratie: de mooiste manieren om afbeeldingen op te hangen

Leg mogelijke ophangingen eerst op de vloer uit of schets uw arrangement op papier voordat u de afbeeldingen ophangt. Er zijn twaalf verschillende manieren om afbeeldingen op te hangen die elke ruimte een artistieke uitstraling geven.

1. Een statement in de ruimte creëren: de solist

Eén muur, één afbeelding. Een bijzonder opvallend of geliefd motief verdient een ereplaats. Of het nu een groot canvas of een kleine kunstdruk is: als het motief een hele muur voor zichzelf heeft, trekt het alle blikken naar zich toe. Let erop dat u daarbij een visueel evenwicht met uw meubels creëert en de verhoudingen in acht neemt.

2. Een hele muur vullen met de Petersburgse ophanging

De Petersburgse ophanging wordt in de volksmond ook salonophanging of ‘geordende chaos’ genoemd. Daarbij bedekken talrijke dicht naast elkaar geplaatste motieven bijna een hele muur. De naam van deze ophanging is ontleend aan de rijkelijk behangen muren van de Hermitage in Sint-Petersburg. Hoewel bij de Petersburgse ophanging geen rekening wordt gehouden met beeldassen, zijn er andere elementen die de afbeeldingen met elkaar verbinden: dat kunnen motieven met een stilistisch vergelijkbare interpretatie, dezelfde of vergelijkbare lijsten, passe-partouts of vergelijkbare formaten zijn. Een verbindend element brengt zo een zekere rust in de ophanging, zodat ‘chaos’ en ‘orde’ elkaar ontmoeten.

3. Klassiek en stijlvol: de rijophanging

Of de afbeeldingen nu verticaal of horizontaal op één lijn worden aangebracht, de rijophanging is een klassieke vorm van het rangschikken van afbeeldingen. Als u verschillende formaten wilt gebruiken, hebt u bij het ophangen van afbeeldingen twee mogelijkheden: u kunt de afbeeldingen ofwel ophangen met uitgelijnde randen, ofwel zo rangschikken dat de middelpunten van de afbeeldingen op een denkbeeldige middellijn liggen. Voordat u gaat boren, moet u eerst alle mogelijke varianten op de vloer rangschikken.

4. Duidelijke lijnen met de ophanging op één lijn

Bij de ophanging op één lijn worden de hoeken en randen van alle afbeeldingen georiënteerd op een denkbeeldige middellijn. De afstanden tussen de afbeeldingen moeten daarbij altijd gelijk zijn, maar kunnen zowel horizontaal als verticaal variëren. Voor een optimaal resultaat moet u het geheel eerst op de vloer plaatsen. Schilderstape of een horizontaal gespannen touw vergemakkelijkt vervolgens het ophangen. Bij het ophangen van de afbeeldingen helpt een waterpas bij het uitlijnen.

5. Afbeeldingen ophangen en harmonie creëren: de rasterophanging

Net als bij een schaakbord zijn de afzonderlijke afbeeldingen bij de rasterophanging volgens een strak, geometrisch schema gerangschikt. De lijsten van uw afbeeldingen moeten op één lijn hangen en de afstanden tussen de afbeeldingen moeten aan alle kanten gelijk zijn. De rasterophanging komt het beste tot zijn recht wanneer alle motieven hetzelfde formaat hebben. Uniforme lijsten zorgen voor een harmonieus totaalbeeld.

6. ‘Inside the Lines’ – een ophangmethode voor creatieve estheten

Bij de Inside-the-Lines-opstelling hangen de afbeeldingen losjes aan de muur. Gelijke afstanden, kijkassen en randen hoeven niet te worden aangehouden. Om ervoor te zorgen dat het geheel toch harmonieus oogt, moet u uw afbeeldingen binnen een denkbeeldige geometrische vorm rangschikken. Dat kan een cirkel, ovaal, rechthoek of vierkant zijn. Begin bij het ophangen met de grootste motieven en rangschik alle andere motieven daar vervolgens omheen.

7. Rust creëren door een symmetrische ophanging

Het menselijk oog ervaart symmetrie als harmonieus – dat geldt ook voor groepen afbeeldingen. Voor een symmetrische ophanging hebt u minstens drie kunstwerken nodig, waarvan er twee hetzelfde formaat hebben. Leg eerst een verticaal of horizontaal verlopende spiegelas vast. Vervolgens moeten de posities en bevestigingspunten van de afbeeldingen nauwkeurig worden opgemeten, omdat onregelmatigheden bij deze ophangmethode bijzonder opvallen.

8. Niet alle afbeeldingen ophangen: de schilderijenplank

Op schilderijenplanken kunt u flexibel wisselende motieven rangschikken en tegelijkertijd meer structuur aan uw muren geven. Bovendien kunt u uw staande groep afbeeldingen combineren met kleine woonaccessoires of meubels en deze naast de motieven plaatsen. Het grote voordeel: schilderijenplanken zijn eenvoudig opnieuw te decoreren en anders in te delen.

9. Verschillende perspectieven voor meer afwisseling

Eén afbeelding – verschillende perspectieven. Een bijzonder effect kan worden bereikt wanneer verschillende aanzichten van hetzelfde motief te zien zijn. Deze vorm van rangschikken is mogelijk als rij- of ophanging op één lijn, als symmetrisch arrangement of als ophanging over de hoek.

10. Een meerluik/triptiek voor een panoramisch uitzicht

Een werk dat uit meerdere afzonderlijke afbeeldingen bestaat, wordt een zogenoemde triptiek genoemd. Om de beeldcompositie perfect tot haar recht te laten komen, moeten de afzonderlijke delen van het meerluik bij voorkeur op één rij, met uitgelijnde randen en op korte afstand van elkaar worden gerangschikt.

11. Afbeeldingen ophangen om ruimtes met elkaar te verbinden: de ophanging over de hoek

De ophanging over de hoek biedt de kijker een echt verrassingseffect, omdat de beeldcompositie pas zichtbaar wordt wanneer men om de hoek kijkt. Om ervoor te zorgen dat de ophanging optimaal tot haar recht komt, moet u erop letten dat de afbeeldingen elkaar aanvullen en qua vorm en grootte niet te veel van elkaar verschillen. Ook verschillende perspectieven van hetzelfde motief zijn hier geschikt.

12. Bijzondere momenten tonen met een collage

Een collage is een populair stijlmiddel uit de beeldende kunst. In de geest van het beroemde citaat van de filosoof Aristoteles – ‘Het geheel is meer dan de som der delen’ – bestaat het uiteindelijke geheel van de collage uit talrijke verschillende afzonderlijke motieven. Of het nu gaat om fotoafdrukken, ansichtkaarten of kunstdrukken: voor uw persoonlijke totaalkunstwerk kunt u combineren wat u mooi vindt. Daarbij kunt u alle afbeeldingen dicht naast elkaar aan de muur of op een drager rangschikken. Ook een ingelijst geheel is mogelijk.

Extra tip: hang afbeeldingen altijd op ooghoogte

Met deze ophangvarianten krijgt elke kamer een unieke sfeer. Om ervoor te zorgen dat de afbeeldingen optimaal tot hun recht komen, moet u ze altijd op ooghoogte ophangen. Houd er rekening mee of u uw afbeeldingen zittend – bijvoorbeeld vanaf de bank – of eerder staand of tijdens het voorbijlopen wilt bekijken. In principe geldt dat u zich bij het ophangen van afbeeldingen aan lijnen moet oriënteren. Dat kunnen al in de ruimte aanwezige lijnen zijn – bijvoorbeeld door contouren in de vorm van deurkozijnen, meubels of raamranden – of denkbeeldige hulplijnen.